Archive for Απρίλιος 2013

Ἄγνοια Ἐφήβων;

26/04/2013

Εἶναι παραλογισμός. Τόσα χρόνια ξοδεύουν τὰ παιδιὰ μας στὸ σχολειὸ καὶ δὲν ἔχουν διαβάσει (ἤ ἀνατεθεῖ σὲ αὐτὰ νὰ διαβάσουν) οὔτε μία φορὰ ὅλο τὸν Ὅμηρο, Ἀντιγόνη καί, κυρίως τὸν Ἀκάθιστο Ὕμνο. Συνολικά, σελίδες λιγώτερες ἀπό οἱοδήποτε βιβλίο τοῦ Χάρυ Πότερ !!

Θὰ μοῦ πῆτε ¨ἔντάξει, γιά Ὅμηρο καὶ Ἀντιγόνη, νὰ τὸ καταλάβω. Γιατὶ ὅμως λὲς γιὰ τὸν Ἀκάθιστο Ὕμνο, ἀφοῦ τό ´τῇ Ὑπερμάχῳ´ ἐπανειλλημένως τὸ ψάλλουν στὰ σχολειά¨.

Πρῶτον, Ἀκάθιστος Υμνος δέν εἶναι μόνο τό ´τῇ Ὑπερμάχῳ´, ἀλλὰ σειρὰ ὕμνων, ποὺ περιλαμβάνουν κοντάκια, οἴκους, τοὺς λεγόμενους Χαιρετισμούς.
Δεύτερον, ἄν διαβάσουν ἤ ἀκούσουν προσεκτικά τὰ κείμενα καὶ τὸν ὕμνο αυτό, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴν ἀλλάξουν ἀντίληψη καὶ τρόπο συμπεριφορᾶς πρὸς τὰ κορίτσια, τὶς γυναῖκες καὶ τὶς μητέρες τους. Πρὸς κάθε θῆλυ, δηλαδή.

Ὁ Ὅμηρος μέσα ἀπὸ τὴν Ὀδύσσεια παρουσιάζει γυναῖκες ὄνειρο: Πηνελόπη, Κίρκη, Ναυσικᾶ, Καλυψώ:
-Ναυσικά: ἁπλή, αὐθόρμητη, νέα, ἀκτινοβολοῦσα χάρη.
-Κίρκη: δυναμικὴ, ἑρωμένη χωρίς νὰ γίνεται ιδιοκτησία, μυστηριακή, ἐπικίνδυνη, μὰ ἄν κερδίσεις τὴν ἐμπιστοσύνη της, ἀφοσιώνεται.
-Καλυψώ: ἔρως χωρὶς ἀνταπόκριση, δίδεται ὁλοκληρωτικά, ἄν καὶ γνωρίζει τὴν κατάληξη.
-Πηνελόπη: εύψυχία, ἀξιοπρέπεια, σωφροσύνη, ὀμορφιὰ και ανυπακοὴ στὴν προτροπὴ τοῦ Ὀδυσσέως νὰ συνεχίσει τήν ζωή της ἄν αὐτὸς δὲ γυρίσει. Ἡ μόνη πού ἔχει οἰκογένεια.

Ὅλες μαζί, ἀποτελοῦν τὸ ἀρχέτυπο τοῦ Ἀνδρός. Τύχῃ άγαθῇ, ἄν αύτά τά συγκεντρώνει μία, ἡ Πολυαγαπημένη.
«Χίλια τα πλάνα σου, τα χρώματα κι οι τόποι,
Ελένη, Κίρκη, Ναυσικά και Πηνελόπη
μια χαραμάδα άνοιξέ μου να περάσω
μ’ ένα σου τρικ να ψωνιστώ και να ξεχάσω»,
λἐνε στό ¨Σιντάρτα¨, οἱ Άλκης Αλκαίος – Θάνος Μικρούτσικος

Ἔρχεται ὁ Σοφοκλῆς μὲ τήν τραγῳδία ¨Ἀντιγόνη¨( τῷ 441πΧ) πού σὲ 1300 περίπου στίχους μπορεῖ νὰ διακρίνει κανείς, «τίς περισσότερες πολιτισμικὲς παραδοχὲς ὅλων τῶν Ἑλλήνων, πού [οἱ Δυτικοὶ] θεωροῦν ὡς δεδομένες» (V.Hanson – J.Heath).

Δυναμική, νέα, μέ ¨ἐξασφαλισμένο¨ μέλλον, ἡ Αντιγόνη καθίσταται πρωτοπόρος καθηγεμόνας τῆς γνώμης της καὶ ἀγωνίστρια ἀδάμαστη· ἀμφισβητεί τὴν ἠγεσία τοῦ Κρέοντα, τοῦ τελευταίου τῶν φυλετικῶν μυθολογικῶν συνταγμάτων και είσάγει θριαμβευτικὰ (500 χρόνια πρίν τὸν Παῦλο) τό «Πειθαρχεῖν δεῖ Θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις» (Πράξ, 5:29 ), θυσιαζόμενη γιὰ τὶς ἀπόψεις της.

Καὶ ὅλη αύτὴ χορεία ἐκπληκτικῶν Γυναικῶν καὶ ἀπείρων ἄλλων, συμπληρώνεται καὶ ὁλοκληρώνεται ἀπὸ τὸ Ὑποκείμενο τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου. Μιὰ Μορφἠ πέραν κάθε λογικῆς ἀνθρώπινης καὶ διανοίας. Συνδιαλέγεται επιστημονικὰ μὲ τόν Ἄγγελο γιὰ τὸ κατορθωτὸν τῆς Συλλήψεως. Δηλαδὴ τὴν ζωὴ τοῦ Ἀκτίστου κατὰ τὸν τρόπο τοῦ κτιστοῦ. Καὶ ἐν τέλει ἀποδέχεται τῆν θεία πρόταση, ὥστε νὰ καταστοῦν, διὰ τοῦ Τόκου της, πάντες οἱ ἄνθρωποι ἴσοι, κατά χάριν Θεοῦ, ἀποστερῶντας διὰ παντός τὴν ἠθική νομιμοποίηση κάθε διάκρισης μεταξὐ αὐτῶν.

Χαῖρε, ὕψος δυσανάβατον ἀθρωπίνοις λογισμοῖς, -χαῖρε, βάθος δυσθεώρητον καὶ ἀγγέλων ὀφθαλμοῖς. Χαῖρε, πιστῶν ὁδηγὲ σωφροσύνης, -χαῖρε, πασῶν γενεῶν εὐφροσύνη.
Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε !
(ἀνωνύμου ὑμνογράφου, κάπου μεταξύ 550 – 620 μ.Χ.)

Ποιὸς θὰ στηρίξει αὐτὸ τὸ Κορίτσι;

19/04/2013

-Ἕνας νέος πυροβολεῖ μιὰ κοπέλλα, ἐπειδὴ ἡ ἴδια δὲν ἤθελε νὰ εἶναι μαζὶ πλέον (Οἱ ἐφημερίδες).
-Ἕνας νέος αὐτοκτονεῖ , ἐπειδὴ μιὰ κοπέλλα, δὲν ἤθελε νὰ εἶναι ζευγάρι πλέον (Οἱ ἐφημερίδες).

Δύο ὄψεις τοῦ ἴδιου προβλήματος. Τῆς ἐλευθερίας τοῦ προσώπου νὰ ἀποφασίζει ἐλευθέρως γιὰ τὶς σχέσεις του. Οἱασδήποτε μορφῆς. Στὴν πρώτη περίπτωση οι ¨γείτονες¨ ξέχασαν το κορίτσι καὶ ψιλοδικαιολόγησαν τὸ ¨παλληκάρι¨. Στὴν δεύτερη, ἐλοιδόρησαν τὴν ¨φταίχτρα¨.

Τεταραγμένος ὁ νέος; Ὁπωσδήποτε. Ἐρωτευμένος; Ἀναμφίβολα. Ὑποκείμενος στὸν Ἵμερο (ἐρωτικὸ πόθο); Σὲ ὕψιστο βαθμὸ. Ἔτσι, ὥστε νὰ ἔχῃ, αὐθαίρετα, τὴν πεποίθηση ὅτι τὸ σῶμα, ἡ ψυχή, τὸ ἐγὼ τοῦ κοριτσιοῦ, τοῦ ἀνήκουν ὁλοκληρωτικά. ¨Θεμιτὴ ἤ ἀθέμιτη, ἡ πρόθεση δὲν ψάχνει γιὰ ἔξωθεν ἐπικυρώσεις¨ (Κ. Παπαγιώργης, Ἱμερος & Κλινοπάλη, Ροὲς, 1988 ). Δὲν νοεῖται Ἵμερος, χωρὶς τὴν νοσηρὴ νοσταλγία καὶ ἀνομολόγητη φοβία χώρου καὶ χρόνου.

Τό ¨Ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκαν μίαν¨ δὲν αἴρει τὸ προαιώνιο χώρισμα τῶν φύλων. Ὅπως καὶ δὲν ἀρκεῖ γιὰ τὴν συντήρηση τῆς σχέσης. Οὔτε τό ¨οὕς ὁ Θεὸς συνέζευξεν ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω¨ σημαίνει ὅτι δὲν μπορεῖς νὰ χωρίσεις. Ἁπλὰ, εἶναι εὐχὴ νὰ μὴν παρέμβει ἄλλος ἄνθρωπος στὴν σχέση. Αὐτὸ ποὺ ὁ τραγουδιστὴς λέει ¨ .. καὶ τρίτος δὲν χωράει μὲς στοὐς δυό ..¨.

Μόνο πού, πρᾶγμα ὄχι παράξενο, ὁ φόνος εἲναι συνήθως ἀπόφαση τοῦ ἑνός. Συνηθέστερα τοῦ ἄντρα. Ἀντιδρῶντας βίαια, σὲ ὅ,τι ἀπομακρύνει τό ¨ἀντικείμενο¨τοῦ ἔρωτὀς του, ἀπὸ τὴν κατοχή του.

Πρᾶγμα ποὺ σημαίνει ὅτι δὲν κατανοεῖ τὴν Γυναῖκα ὡς πρόσωπο, ἀλλὰ ὡς κατακτημένο ἄτομο. Ἐσαεί. Ἤ τοὐλάχιστον μέχρις ὅτου ὁ ἴδιος νὰ τὴν ἀπολύσει. Ξεχνῶντας τὸν Ἁλκιδάμαντα ποὺ ἀπὸ τὰ βάθη τῶν αἰώνων φωνάζει ὅτι ἐλευθέρους αφῆκεν πάντας Θεὸς, οὐδένα δοῦλον ἡ Φύσις πεποίηκεν.

Ἀλλὰ στόχος τοῦ Ἔρωτα, εἶναι ἡ μικροκλίμακα τοῦ πάθους νὰ μετατραπῆ διᾶ τῆς Σχέσεως σε ἀθανασία. ¨Προσλαμβάνουμε τὴν ἀντι-κείμενη Φύση ὡς αἰσθητηριακὴ ἐντύπωση – ἐμπειρία … μὲ ἀντἰστοιχη ψυχολογικὴ ὑποδοχὴ τῶν ἐντυπώσεων – ἐμπειριῶν … ἀλλὰ καί νοητικὴ επεξεργασία τῶν ἀισθητηριακῶν ἐντυπώσεων (Χρ. Γιανναρᾶ, Ἡ Οντολογία τῆς σχέσης, Ἰκαρος, 2004)¨.

Μὲ τὴν λέξη ¨σχέση¨ ἡ άρχικὴ μας ἱμερικὴ ἀναφορικότητα ¨συναντᾶται¨ στὸν τόπο τῆς Γυναίκας μὲ τὴν ἐκείνης ἀνταπόκριση. Ἡ συνέχιση τῆς κλινοπάλης ὡς σχέση, ἀπαιτεῖ τὴν μετατροπὴ της σὲ γεγονὸς –πέρα ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς φυσικῆς νομοτέλειας τῆς ἐπιθυμίας, καθημερινῆς ἐπαλήθευσης τῆς κοινῆς πλέον ἐμπειρίας και συν-χώρισης.

Ὅρος και προϋπόθεση ἀν η ἐρωτικὴ μας ἀναφορὰ καὶ σχέση συγκροτεῖ πραγματικότητα ἤ ψευδαίσθηση σχέσης είναι ἡ αὐτοπαραίτηση και αὐτοπροσφορὰ, ἐπίτευγμα ἐλευθερίας καί ὄχι ἐξάρτηση, ὑποταγὴ, ώφελιμοθηρικὴ δοσοληψία ἤ βόλεμα (ὅ.π.). Βουλητικὴ αὐτοδιάθεση, δημιουργικὴ αυτενέργεια καὶ ὄχι κτητικὰ ἔνστικτα ἤ ἀλλοτροίωση τῆς ἀκεραιότητος τῆς ὕπαρξης. Οὔτε φυσικὰ ἐπιθετικότητα, ἐκβιασμοὶ καὶ ψυχολογικὲς διαρρήξεις τῆς θέλησης και προσωπικότητος τῶν σχετιζομένων.Ἰδίᾳ τῆς Γυναίκας.

Ὁπότε ξαναγυρνᾶμε στὸ ἐρώτημα τοῦ τίτλου.